Author: Gallery

โดย วารุณี อิ่มอรุณรักษ์

นิทรรศการศิลปะร่วมสมัย Krung Thep Bangkok โดย สมบูรณ์ หอมเทียนทองและนำทอง แซ่ตั้ง เป็นภัณฑารักษ์ จัดแสดงผลงาน ณ ศาลาไทย  Paradiso Gallery ในงานมหกรรมศิลปะนานาชาติ Biennale Arte 2017 (เบียนนาเล่ อาเต 2017) ครั้งที่ 57 ประเทศอิตาลี เมืองเวนิซ ภายใต้การดำเนินงานของสำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัยกระทรวงวัฒนธรรม (OCAC) ระหว่างวันที่ 13 พฤษภาคม – 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2560  

นิทรรศการ Krung Thep Bangkok  เป็นนิทรรศการศิลปะจัดวาง งานประติมากรรม งานวาดเส้น และวีดิทัศน์ ที่หยิบยกเรื่องราวของกรุงเทพฯ พื้นที่อันเป็นศูนย์กลางของวัฒนธรรม ความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจและสังคมของประเทศไทย มาเล่าผ่านมุมมองของสมบูรณ์ ศิลปินไทยแนวนามธรรมผู้มีชื่อเสียงในวงการศิลปะของประเทศไทยและนานาชาติ การนำเสนอกรุงเทพฯ ในสายตาของสมบูรณ์  ไม่ได้เป็นเมืองหลวงที่ดึงดูดให้นักท่องเที่ยวมาตื่นตาตื่นใจไปกับความเจริญทางวัฒนธรรมหรือประวัติศาสตร์ไทยแต่อย่างใด แต่เป็นเมืองหลวงที่มีความสมบูรณ์ทางวัฒนธรรมและมิติชีวิตที่หลากหลาย ทั้งวิถีการดำรงชีวิตอย่างเรียบง่ายในอดีตและวิถีการดำรงชีวิตอย่างสลับซับซ้อนและมีสีสันในปัจจุบัน  สมบูรณ์ได้สังเกตเห็นและรับรู้ถึงความงดงามของวิถีชีวิตผู้คนในเมืองหลวงทั้งสองรูปแบบที่แทรกซึมเข้ามาในวัตถุ ข้าวของเครื่องใช้ ตามถนน ตรอก ซอกซอยและแหล่งชุมชนต่างๆ ในกรุงเทพฯ  นอกจากนี้ชุดผลงาน Krung Thep Bangkok ยังได้แสดงความสัมพันธ์กับอุดมการณ์หลักของชาติ อันได้แก่ ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ดังนี้

ประการแรก ผลงานของสมบูรณ์ได้สอดคล้องกับอุดมการณ์หลักของชาติไทย ในฐานะของการเป็นพื้นที่แสดงออกทางวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ ขนบธรรมเนียมประเพณีไทย หากผู้ชมคนไทยได้มีโอกาสมาชมงานแสดงของสมบูรณ์ Krungthep Bangkok จะต้องได้รับความรู้สึกอันหนึ่งอันเดียวกันของความเป็นคนไทยจากผลงานชุดนี้ ตัวอย่างผลงานศิลปะจัดวางที่แสดงออกความเป็นชาติไทย เช่น เก้าอี้ไม้ธรรมดาวางอยู่ในกล่องหีบที่เปิดอยู่อาจจะทำให้ผู้ชมคนไทยระลึกถึงความทรงจำในอดีตของตัวเองในวัยเด็กหรือห้องพักครู เนื่องจากห้องเรียนหนังสือและห้องพักครูของโรงเรียนโดยส่วนมากในประเทศไทยจะมีลักษณะเป็นโต๊ะและเก้าอี้ไม้ธรรมดา เรียบง่าย หรือเก้าอี้พลาสติกสีสันสดใสที่ซ้อนชั้นกันอยู่ อาจทำให้ผู้ชมคนไทยคิดถึงร้านอาหารริมถนนหนทางในประเทศไทยอันเป็นส่วนหนึ่งอยู่ในวัฒนธรรมไทยในทุกยุคสมัยและสีสันความฟู่ฟ่าของเมืองหลวง หรือขดลวดที่พันกันอยู่ยุ่งเหยิงก็เป็นตัวแทนของชีวิตที่วุ่นวายในเมืองหลวง  นอกจากนี้ประติมากรรมช้างไม้พุ่มสังกะสี ก็เป็นตัวแทนของวัฒนธรรม ความคิดและความเชื่อดั้งเดิมของคนไทย ว่าช้างเป็นสัตว์คู่บ้านคู่เมืองและมีคุณูปการอย่างมากต่อสังคมไทย ไม่ว่าจะเป็นพาหนะในการเดินทางในป่าเขา เครื่องบรรณาการสำหรับการเชื่อมสัมพันธไมตรีกับเมืองต่างๆ  ราชพาหนะของกษัตริย์และยุทธปัจจัยในการออกศึกสงครามในอดีต เป็นต้น

ประการที่สอง ผลงานของสมบูรณ์ได้สัมพันธ์กับอุดมการณ์หลักของศาสนาพุทธอันเป็นศาสนาประจำชาติของคนไทย  ในเรื่องของการศรัทธา ยึดมั่น ปฏิบัติตนตามหลักของศาสนา เช่น บาตรพระ ได้สะท้อนการตักบาตรอันเป็นกิจกรรมหลักทางศาสนาพุทธ  โดยถือเป็นประเพณีอย่างหนึ่งที่ชาวพุทธปฏิบัติกันมาแต่สมัยพุทธกาล ชาวพุทธเชื่อกันว่าการทำบุญตักบาตรเป็นการสร้างกุศลและเป็นการแผ่ส่วนกุศลและอาหารไปถึงแก่ญาติผู้ล่วงลับ เจ้ากรรมนายเวร และเทวดาประจำตนเอง  รวมทั้งพระพุทธรูปองค์เล็กประดิษฐานในกล่องหีบที่เปิดออก ก็แสดงออกถึงความเชื่อของชาวพุทธที่บูชาและกราบไหว้พระพุทธรูปอันเป็นตัวแทนของพระพุทธเจ้า นอกจากนี้โต๊ะบูชาแม่นางกวักที่มีน้ำอบและน้ำแดงถวายอยู่ก็สะท้อนให้เห็นความเชื่อของชาวพุทธที่เชื่อกันว่าแม่นางกวักเป็นเครื่องรางของขลัง การบูชาแม่นางกวักด้วยน้ำแดงและน้ำอบจะช่วยส่งเสริมให้กิจการเจริญรุ่งเรือง ร่ำรวย เงินทอง โดยการบูชาแม่นางกวักมักจะพบเห็นได้ตามร้านค้าตามท้องตลาดทั่วไปและร้านค้าใหญ่ๆ  ตามห้างสรรพสินค้าในกรุงเทพฯ

ประการสุดท้าย ผลงานของสมบูรณ์ได้เชื่อมโยงกับอุดมการณ์หลักของพระมหากษัตริย์อันเป็นสถาบันสูงสุดของสังคมไทย ในเรื่องของการจงรักภักดี เคารพเทิดทูน ต่อสถาบันพระมหากษัตริย์  จากการที่สมบูรณ์นำพระบรมรูปถ่ายสีขาวดำตอนทรงพระเยาว์ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชและสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ กำลังเดินหันหลังจูงพระหัตถ์ไปด้วยกัน  เนื่องจากสถาบันมหากษัตริย์เป็นศูนย์รวมความศรัทธาของปวงชนชาวไทย   ดังนั้นการนำพระบรมรูปถ่ายของพระองค์มาจัดแสดงจึงต้องการจะสื่อถึงความจงรักภักดีของชาวไทยที่มีต่อพระมหากษัตริย์อันเป็นองค์ประกอบหลักของความเป็นไทยและยังหมายรวมถึงพระมหากษัตริย์ต่างก็มีสิ่งหนึ่งที่คล้ายกับคนธรรมดาสามัญชนทั่วไป คือ พระองค์ในตอนทรงพระเยาว์เองก็ไม่สามารถล่วงรู้ได้ว่าอนาคตชะตาชีวิตของพระองค์จะต้องเผชิญหรือรับผิดชอบต่อสิ่งใด เมื่อเจริญเติบโตเป็นผู้ใหญ่ในภายภาคหน้า เฉกเช่นเดียวกับพวกเราทุกคนในวัยเด็กหรือหนุ่มสาวที่ใช้ชีวิตตามช่วงเวลาของตนเองโดยที่ไม่สามารถรับรู้ได้ว่าอนาคตจะตัวเองเป็นนั้นจะเป็นเช่นไร

สุดท้ายนี้ นิทรรศการศิลปะร่วมสมัย Krung Thep Bangkok โดย สมบูรณ์ หอมเทียน ในงานมหกรรมศิลปะนานาชาติ Biennale Arte 2017 แม้ทางศิลปินและภัณฑรักษ์จะต้องพบเจอกับปัญหาความจำกัดทางด้านพื้นที่ โดยต้องจัดแสดงอยู่ภายในร้านอาหาร ไม่ได้มีพื้นที่จัดแสดงถาวรเหมือนประเทศชั้นนำอื่นๆ เนื่องจากงบประมาณที่จำกัด ก็ไม่ได้เป็นอุปสรรคต่อการนำเสนอและเล่าเรื่องราวของกรุงเทพฯ แต่อย่างใด  ผลงานศิลปะของสมบูรณ์ยังคงแสดงออกซึ่งการตกผลึกทางความคิดอย่างดีและน่าสนใจ  มากไปกว่านั้น นอกจากวัตถุเหล่านี้จะมีกระแสและเสียงสะท้อนของเรื่องราว  วัฒนธรรม และสังคม ของความเป็นกรุงเทพฯ  ในฉบับของสมบูรณ์ แต่ยังเป็นเครื่องมือเล่าเรื่องความเป็นนามธรรมรอบๆ ตัวมันซึ่งแสดงความสัมพันธ์กับอุดมการณ์หลักของชาติ อันได้แก่  ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์  ได้อย่างแยบยลอีกด้วย จนอาจเรียกได้ว่า กรุงเทพฯ คือ ประเทศไทย        หากผู้ชมได้พิจารณาและใช้จินตนาการรับรู้ถึงสุนทรียศาสตร์ความงามในพื้นที่ของกรุงเทพฯ ก็จะรับรู้ได้ถึงความงดงามของสิ่งต่างๆ ที่อยู่ภายในวัตถุหรือสิ่งที่รายล้อมอยู่ในชีวิตประจำวันอย่างที่สมบูรณ์ได้พบเจอและกล่าวไว้ คือ “ในสรรพสิ่งมีตัวตนเเฝงอยู่ ขึ้นอยู่กับว่าเราจะมองเห็นและรับรู้ได้หรือไม่” (ขณะคิดนี้กำลังพิจารณางานสิ่งของพลาสติกอยู่ในยามเช้า)

by แก้วใจ แก้วใส

­­­            งาน Alex face ที่เป็นที่รู้จักอย่างมากทั้งในวงการศิลปะและสำหรับคนทั่วไป เป็นสิ่งที่มักพบเห็นได้บ่อยในหัวข้องาน Street art แต่ที่ Bangkok City City Gallery งานนิทรรศการ ALIVE ที่เปิดให้เข้าชมในวันพุธที่ 21 ธันวาคม 2559 ถึงวันอาทิตย์ที่ 19 กุมภาพันธ์ 2560 งานของศิลปินกลับถูกถ่ายทอดด้วยกระบวนการที่แตกต่างกันออกไป เมื่อเดินเข้ามาจากทางด้านหลัง สิ่งแรกที่เราเห็นก็คือภาพของ Alex face ที่เป็นที่รู้จักถูกพ่นอยู่บนผนังทั้งสองด้าน ก็ดูเป็นงาน Street art ทั่วไป ไม่แตกต่างจากงานภายนอกอาคารอีกชิ้นของศิลปินที่อาคาร BACC โดยภาพทั้งสองก็เกิดจากเทคนิคการพ่นสีลงบนผนังเหมือนกัน และมีหัวข้อเป็นภาพของตัวคาแรคเตอร์ตัวเดิม

เมื่อเข้าสู่โซนด้านในของอาคาร สิ่งต่อมาที่ได้เห็นก็คือภาพร่างด้วยดินสอเป็นจำนวนมาก รวมไปถึงงานประติมากรรมตรงกลางห้อง เรื่อยไปสู่อาคารหลังใหญ่ที่มีการจัดแสดงงานฉบับลงสีใส่กรอบเรียบร้อยแล้วออกมาอย่างสวยงาม สิ่งที่ก่อให้เกิดความน่าสนใจและเกิดเป็นจุดหมุดหมายให้เกิดคำถามและความคิดกับงาน ก็คือเทคนิค และการนำเสนองาน เมื่อเข้าไปแล้วสิ่งแรกที่เห็นคือประติมากรรมขนาดใหญ่กลางห้อง ล้อมรอบด้วยรั้วขนาดเล็ก งานภายในถูกจัดวางใส่กรอบ และมีคำอธิบายแยกเอาไว้อย่างเป็นระเบียบ เป็นไปตามแบบแผนการแสดงงานในแกลลอรี่ และที่สำคัญคืองานนี้ทำขึ้นโดยเทคนิคสีน้ำมัน ซึ่งนอกจากเทคนิคดังกล่าวจะแสดงออกผ่านตัวชิ้นงานเองแล้ว ก็ยังมีหลักฐานยืนยันเป็นโต๊ะที่ใช้ผสมสี อุปกรณ์

เมื่อย้อนกลับไปที่ส่วนแรกที่มีการแสดงภาพร่าง เมื่อคำนึงถึงส่วนของเทคนิคการทำงานแล้ว ได้แสดงให้เห็นถึงความแตกต่างเป็นอย่างมาก เพราะการวาดภาพร่างที่มีลายเส้นละเอียด เป็นหนึ่งในกระบวนการการทำภาพสีน้ำมัน เพื่อนำไปสู่การสร้างฝีแปรงที่เหมาะสม ด้วยองค์ประกอบต่างๆ ได้ตอกย้ำให้เห็นถึงกระบวนการในการสร้างสรรค์งานศิลปะในลักษณะที่แตกต่างจากชิ้นงานที่ BACC ที่ถึงแม้จะไม่ได้เป็นการที่ว่าด้วยหัวข้อการขบถหรือที่เรียกได้ว่าทำแบบเถื่อน แต่เป็นงานที่มีหัวข้อการแสดงความเคารพและรำลึกถึงการจากไปของในหลวงรัชกาลที่ ๙ แต่ด้วยบริบทของการทำงานนอกอาคาร การใช้เทคนิคพ่นสี ทำให้งานยังคงมีความเป็น Street art อยู่เป็นอย่างมาก กระบวนการในการสร้างงานก็ไม่ได้นำเสนอ หรือให้ความสำคัญ ผู้คนจะเห็นในสิ่งที่ศิลปินต้องการนำเสนอ นั่นคือตัวภาพบนผนังเท่านั้น ต่างจากงานที่ถูกจัดแสดงอยู่ภายในแกลลอรี่ที่ต่างกันอย่างชัดเจน ทั้งนี้ถึงแม้งานพ่นสีภายนอกอาคารจะมีบริบทที่ใกล้เคียงกันด้วยเทคนิคและลักษณะที่อยู่ภายนอกอาคาร การถูกพ่นสีอยู่บนผนังนี้ก็ได้แฝงความต่างอีกหัวข้อเอาไว้

นอกจากกระบวนการในการสร้างสรรค์งานศิลปะที่แตกต่างกันของงานที่แกลลอรี่และที่ BACC แล้ว หนึ่งในสิ่งที่สำคัญของงานที่แสดงคือการล้อเลียนกันอย่างเห็นได้ชัดก็คือกรอบภาพ เมื่อเทียบลำดับงานไปจากงานที่ BACC ที่มีกลิ่นอายใกล้เคียงกับงานอื่นๆ ของศิลปิน จะเห็นได้ว่าเป็นงานที่ทำร่วมกับศิลปินคนอื่นในพื้นที่เปิดกว้าง จึงเห็นได้ถึงส่วนที่มีการยื่นล้ำพื้นที่ของกันและกันอย่างชัดเจน งานนำเสนอออกมาเป็นหนึ่งชิ้นงานใหญ่ที่ประกอบไปด้วยหลายคาแรคเตอร์ในขณะที่งานที่จัดแสดงที่แกลลอรี่ ถึงแม้จะเป็นภายนอก ก็จะถูกจัดวางอยู่ในกรอบและมีพื้นหลังที่ชัดเจน แต่ก็จะเห็นได้ถึงลูกเล่นของมือและน้ำ หรือรายละเอียดบางอย่างของภาพที่ยื่นล้ำออกมาจากพื้นที่ของภาพ เหมือนว่าจะเป็นงานในกรอบ แต่ก็ยังมีการแฝงของการออกนอกกรอบอยู่บ้าง ในขณะที่ภาพวาดสีน้ำมันภายในนั้น เป็นภาพที่ถูกใส่กรอบอย่างชัดเจน ไม่ว่าจะเป็นกรอบเหลี่ยมตามธรรมเนียมปกติ หรือจะเป็นขอบกลม ที่ถึงแม้จะดูเหมือนแปลก แต่ก็แสดงถึงการอยู่ภายในกรอบอยู่ดี โดยกรอบรูปนั้นเป็นหัวข้อที่น่าสนใจของงานในระบบสถาบันที่มักถูกนำเสนอออกมาในรูปแบบที่คล้ายกัน งานตามสถาบันที่ศิลปะถูกยกย่องเป็นของสูงส่ง นำมาจัดแสดง มีแสงไฟ มีกรอบสีทองลวดลายสวยงาม ซึ่งเป็นสิ่งที่ตรงข้ามอย่างสิ้นเชิงกับงาน Street art ที่ไม่มีกรอบชัดเจน ไม่มีระบบระเบียบกระบวนการทางศิลปะ ไม่เรียกร้องการยกย่องหรือการยอมรับจากสถาบัน

ทั้งนี้เทคนิคในการวาดภาพประกอบหรือพื้นหลังก็แตกต่างไปด้วย โดยงานที่จัดแสดงที่ BACC เทคนิคในการทำจะเป็นเทคนิคของงานพ่นสี ลวดลายจะมีความชัดและเบลอในระดับที่ไม่มาก แต่ในงานที่แกลลอรี่จะมีความเป็นศิลปะแบบสถาบันอย่างงานแบบ Impressionism อย่างชัดเจน ดังนั้นการแสดงกระบวนการที่ถ่ายทอด เทคนิคในการทำงาน เทคนิคในการสื่อสาร ไปจนถึงบริบทของงาน จึงเป็นสิ่งที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน

งาน Alive จึงเป็นเหมือนนิทรรศการที่หยิบยกเอาความเป็นอิสรเสรีของงาน Street art มาครอบไว้ด้วยความเป็นสถาบันทางศิลปะและถ่ายทอดออกมาด้วยปัจจัย กระบวนการ และรายละเอียดของความเป็นสถาบันผ่าน Character Alex face ที่เป็นเอกลักษณ์ของงาน Street art ของศิลปินเอง ซึ่งอาจเป็นทั้งการเสียดสีระบบของสภาบันทางศิลปะอย่างที่เคยพบเห็นในงานของศิลปินยุคก่อนๆ อย่างงาน Fountain ของ Marcel Duchamp หรืออาจเป็นเพียงการสะท้อนให้เห็นถึงการผันเปลี่ยน และความเปลี่ยนแปลงได้ ของงานศิลปะแบบ Street art และงานแบบสถาบันศิลปะ ไปจนถึงการแสดงให้เห็นถึงความต่างของงานทั้งสองประเภทผ่านบริบทของ Alex face เพียงเท่านั้นก็เป็นได้

by แก้วใจ แก้วใส

งาน No Regret ตั้งอยู่ใน Cartel Artspace โดยศิลปิน อัญชลี อนันตวัฒน์ จัดแสดงขึ้นอย่างเรียบง่ายและแทบจะเป็นคําว่าโล่งเลยมากกว่า งานที่จัดแสดงในงานนิทรรศการนี้ มีความแตกต่างกันออกไปทั้งลักษณะ สื่อที่ใช้ และทําให้เกิดคําถามตลอดเวลาที่ดูงาน แรกเริ่มงานนี้แทบไม่ทําให้เกิดคําถาม ความสงสัย หรือ การสื่อสารใดๆ จากผลงานเอาเสียเลย

image from Cartel Art Space facebook

งานเพียงแต่ถูกจัดแสดง ไม่มีคําบรรยายอะไรที่ชัดเจน สีสันที่ฉูดฉาดถูกวาดขึ้นอย่างไม่เรียบร้อย กลางห้องมี แท่งลมปลิวไปมา แสงไฟจากชิ้นงานที่ยากจะอธิบายว่าทําไปเพื่ออะไร ภาพที่ไม่มีเนื้อหา ไม่เล่าเรื่อง และไม่ได้สื่ออะไรชัดเจน แน่นอนว่างานนี้ไม่ใช่งานทําให้เกิดความประทับใจกับผู้ชม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในวินาทีแรกที่เข้าไปในงาน และยังคงไม่ได้สร้างอะไร หรือมีอะไรเพิ่มเติมมาในภายหลัง แต่บนพื้นฐานของการดูงานแบบจําเจ การเรียกร้องสารจากงานแต่ละชิ้น มองหาการเล่าเรื่อง ตามแบบอย่างการดูงานทั่วไป ได้ไปตอบกับชุดคําง่ายๆ ที่ศิลปินเขียนเอาไว้

พื้นที่ของ Cartel Artspace นั้นมีขนาดค่อนข้างเล็กเล็ก ดังนั้นเมื่อลองมองดูรอบๆ แบบไม่คิด อะไรมาก ก็จะได้ชุดคําแบบไม่คิดอะไรมาก ว่ามันก็คือการรวมงานของศิลปินคนหนึ่งเอาไว้ ไมได้มีเนื้อหาสาระสําคัญต้องไปเค้นจากงาน ไม่ต้องมองหาการเล่าเรื่อง และคุณค่า เป็นงานร่วมสมัยที่สร้างคําถามและตอบคําตอบของคําว่าศิลปะได้อย่างน่าสนใจ ว่าแล้วอะไรที่ทําให้งานเป็นศิลปะ อะไรที่ทําให้เรามองว่ามันเป็นงาน มันมีองค์ประกอบอะไรบ้าง ศิลปินไม่ได้เรียกร้องอะไรจากเรา แต่การดูงานเรากลับเรียกร้องสารบางอย่าง ซึ่งสารที่ได้รับจากงานนี้ นอกจากจะเป็นสิ่งเตือนและตัวอย่างของงานรวมสมัยที่น่าสนใจ ก็คงจะเป็นการที่งานล้อเลียนกับการที่คนดู คนชมงานศิลปะเรียกร้องสิ่งต่างๆจากงานเหลือเกิน สุดท้ายแล้วงานนี้ก็คือความเป็นตัวตน หรืออาจเป็นเพียงสิ่งที่ศิลปินอยากจะทํา อยากจะแสดง ไม่ได้มีอะไรตื่นลึกหนาบาง เป็นเพียงการเอางาน มาจัดแสดง และปล่อยให้เราเกิดคําถาม ว่ามันคืออะไร และคําตอบที่ว่า มันคืออะไรก็ตามที่เราจะให้ค่ามัน มันก็คือสิ่งที่ศิลปินเอามาจัดวางไว้ ในงานมีชิ้นที่สีสันโดดเด่น คืองานที่นําเชือกมาจัดอยู่ในลักษณะเหมือนกําลังห้อยไว้กลางอากาศ และมีไฟหลอดหนึ่งถูกดัดให้เลื้อยผ่านไปในตารางเชือก บางคนอาจจะเอาประสบการณ์ส่วนตัวมาตอบ หรือให้ความหมายมัน บางคนอาจจะมองว่ามันก็แค่ของสองสิ่ง

image from Cartel Art Space facebook

บนความเปิดกว้างของนิทรรศการ ที่ไม่เรียกร้อง และไม่ยัดเยียดอะไรนี้เอง ที่ทําให้ผู้เขียนเกิดความสนใจกับงานขึ้นในภายหลัง นิทรรศการนี้จึงเป็นเหมือนทั้งรักทั้งเกลียด ทั้งไม่ชอบในความไม่มีอะไร แต่ก็ชอบความตลก และความสนุกของการที่งานในพื้นที่เล็กๆ และไม่มีอะไรนี้เอง ได้สะท้อน และทําให้เกิดความคิด และกิจกรรมต่างๆ โดยขึ้นอยู่กับคนชมซึ่งเป็นสิ่งที่น่าสนุกและน่าสนใจในสิ่งที่นิทรรศการนี้มอบให้กับผู้ชม